Konu Başlıkları

Yüzme Havuzları Şartlandırılmasının Temelleri

Havuz Suyu  Niçin Şartlandırılmalıdır?

hastalık yapıcı (patojen) bakterilerin yok edilmesi yosun oluşumunun engellenmesi yüzücüler açısından suyun toksik etkiler taşımaması istenmeyen koku ve tat oluşumunun engellenmesi havuz çevresinde ve ekipmanlarında korozyonun engellenmesi havuz, filtre ve pompalarda scale oluşumunun engellenmesi havuzun sürekli yüzülebilir halde tutulması havuzda sağlıklı ve hijyenik bir ortam yaratılması

Havuz Şartlandırılmasında Beş Yıldız Sinerjisi Yukarı »

Havuz Dizaynı İçin Önemli Parametreler Yukarı »

• Sirkülasyon & devir periyotları
• Tavsiye Edilen Havuz Su Sirkülasyon Süreleri
• Maksimum Kullanıcı Kapasitesi
• Maksimum Sıcaklık
• Denge Tankları
• Su Hızları

Sirkülasyon Süresi Yukarı »

Sirkülasyon Süresi havuz suyu hacminin tamamının filtreden
bir defa geçmesi için gerekli saat cinsinden teorik zaman.

Sirkülasyon Süresi (saat)  =

Havuz su kapasitesi m3 Filtre debisi m3 / saat




Filtre Debisi birim zamanda filtreden geçen su miktarı

Not: Pratikte havuz suyunun %99 ‘unun filtrelerden geçmesi için en az 7 kez sirküle etmesi gerektiği kanıtlanmıştır

Maksimum Emniyetli Yüzücü Yükü Yukarı »

Basit olarak, havuz yüzey alanından faydalanarak, belirli bir yüzeyi EMNİYETLİ bir şekilde kullanabilen maksimum yüzücü sayısı hesaplanabilir

• her 2.2 m2 - 1 yüzücü  : sığ su (1 m derinlik ve altı)
• her 2.7 m2 - 1 yüzücü : durağan su (1 – 1.5 m derinlik)
• her 4.0 m2 - 1 yüzücü : derin su (1.5 – 2  m derinlik)
• 1 yüzücü  > 4 m2 : çok derin su ( > 2 m derinlik)

Maksimum DİZAYN Kullanıcı (Yüzücü) Yükü Yukarı »

• Sirkülasyon ve Filtrasyon ekipmanlarının mevcut su kalitesini  bozulmaksızın koruyabilecekleri sirkülasyona bağlı maksimum yüzücü sayısı.

• Aşırı partikül ve kirlilik bulunması halinde havuz suyu bulanmaya başlar. Maksimum yüke yaklaşılması halinde havuzdaki pH ve serbest klor seviyeleri kontrol edilmeli ve gerekli seviyeler derhal ayarlanmalıdır.

M.Design.B.L m3/saat =

Havuz Sirkülasyon Debisi (m3/saat) 1.7

Maksimum Havuz Suyu Sıcaklıkları Yukarı »

Havuz Tipleri	Max. Su Sıcaklıkları
Yarışma amaçlı yüzme & dalma Fitness yüzme & eğitim Eğlence, eğitim (büyükler) Umumi genel havuzlar Eğitim (çocuklar), eğlence havuzları Bebekler, küçük çocuklar Engelliler	27 0 C 27 0 C 28 0 C 28 0 C 29 0 C 30 0 C 30 0 C




!!! UYARI !!!
Bunlar olması gereken maksimum sıcaklıklardır ve bu değerler ASLA AŞILMAMALIDIR.

Yüksek Su Sıcaklığının Riskleri Yukarı »

• birçok ekipmana zarar vererek ömürlerini kısaltır,
•  dolgu maddeleri etkinliğini kaybeder,
•  plastik parçalar yıpranıp, kırılabilir,
•  bağlantı parçaları deformasyonuna uğrar,
•  su vanaları kırılabilir,
•  fazla buharlaşma ekstra su kaybına neden olur,
•  kimyasal  tüketimi artar,
•  mikrobiyolojik aktivite hızla artar.

Denge Tankları Yukarı »

• Denge Tankı kapasitesi havuza giriş yapan Maksimum DİZAYN Kullanıcı Yükü’ne göre havuzdan taşan su miktarına ( tercihen Max.EMNİYETLİ Kullanıcı Yükü alınır) göre belirlenmelidir.

• Gerekli koşullarda kimyasal ilavesi mümkündür.  Denge Tankı pompaların ve filtrelerin etkin bir şekilde çalışmaları için kullanıma uygun olmalıdır.

Borulardaki Su Hızı Yukarı »

Herhangi bir emiş borusunda maksimum hız  1.52 m / sn

Herhangi bir basma borusunda maksimum hız 2.74 m / sn
                 
değerlerini GEÇMEMELİDİR...

B-Mekanik Operasyonlar Yukarı »

Yüzme Havuzlarının Sirkülasyonu Yukarı »

Bir yüzme havuzunun ve sirkülasyon sisteminin temel bileşenleri aşağıdakilerdir:

1. Havuz
2. Denge tankı (büyük havuzlarda)
3. Skimmer
4. Kıl tutucu
5. Pompa
6. Kontrol vanaları
7. Filtre veya filtreler
8. Isıtıcı (gerekliyse)
9. Kimyasal dozaj sistemi

Sirkülasyon Prosesi Yukarı »

• Su yüzey savaklarından veya skimmerlerde bulunan boşluklar vasıtasıyla havuzu terk ederek sirkülasyona başlar.
• Bir miktar su dip emiş ile uzaklaşır.
• Havuz  sirkülasyon pompası suyu emerek filtrelere doğru iter
• Çöktürücü su filtreye girmeden hemen pompa çıkışında dozajlanır.
• Su filtrelerden geçerek taşıdığı kirlilikleri bırakır.
• Gerekirse su ısıtılır.
• Havuz dibinde veya duvarlarında bulunan besi hatlarıyla su havuza geri dönmeden önce kimyasal olarak şartlandırılır.
  
  Tipik olarak bir dakikada binlerce litre su bu prosesden geçerek şartlandırılmış bir şekilde havuza geri döner.

Filtrasyon Yukarı »

Kum Filtreleri Bu tip filtreler iyi kalitede QUARTZ KUM sayesinde su, kum içerisinde ilerledikçe kirlikleri tutarlar. Kum filtreleri 10 - 50 mikron’a  kadar olan parçaları süzebilirler. Kirlilik arttıkça, basınç yükselir ve sistemdeki su akışı azalır.Filtre basıncı normal değerin 5-10 psi üzerinde olunca, filtrenin temizlenmesi veya “Ters Yıkama” yapılması gerekir.

en çok kullanılan filtre tipi ham filtrasyon 30 – 50 micron çöktürücü ile mükemmel filtrasyon < 10 micron (FERRODOR 250) filtre ortamı (ayarlanmış kum tabakası) multimedia filtreler (3 farklı tabaka) silica + granate + anthracit Filtre malzemesini 5 yılda bir değiştirilmesi tavsiye edilir. Su şartlandırılmasının iyi yapılmadığı ortamlarda Su Dengesinin Bozulması sonucu filtre içinde taşlaşmalar meydana gelir. Kum yapısı bozulur ve oluklar (kanallar) oluşur. Filtrasyon işlemi gerçekleşmez. Filtrelerden verim alınabilmesi için mutlaka kimyasal temizlik yapılmalıdır. (FERRODOR 275)

 

Diatomit (Diatomaceous Earth) Filtreler Yukarı »

D.E filtreler havuzlarda kullanılan en etkin filtre tipidir. D.E toz kullanılarak 2 – 3 microna kadar filtrasyon sağlar. D.E Filtreler daha fazla kirliliği tutma kapasitesine sahiptirler ve ters yıkama peryotları daha uzundur. (bir hafta) D.E filtreler, kum filtrelerine göre bulanık bir havuzu çok daha kısa bir sürede temizlerler. D.E yapı filtreye skimmerlerden veya pompa öncesinden ilave edilir.

 

D.E. Filtreler Yukarı »

Çok ince beyazımsı toz = mikroskobik deniz bitkilerinin fosilleri En etkili filtrasyon : 1 – 3 micron ve filtrasyon yüzeyi kuma göre 10 kattan daha fazla. Temizlik sonrası diatom yapının kaybolması dolayısıyla yeniden toz ilavesi gerekir. Pahalı bir sistem. Diatom yapı yerine flokülantlar kullanılmamalıdır.

 

Kartuş Filtreler Yukarı »

Genellkle küçük havuzlarda kullanılır. Büyük havuzlar içinde kullanılan tipleri vardır. Özel sentetik malzemeden (polyester, polypropilen, polyamid ...) yapılan kartuşlar kullanılır. Hava filtrelerine benzer yapıdadır. Kartuş, filtreden çıkarılarak basınçlı su ile yıkanarak temizlenir. Özel temizleme çözeltileri ile temizlenebilir veya yenisi ile değiştirilebilir. Kullanım sıklığına göre temizlenmelidir. 10 – 20 micron filtrasyon

Operasyon Döngüleri Yukarı »

Filtre Döngüsü

• Filtrasyon durumunda su akışı ana giriş yapısından filtrelere doğru gerçekleşir. Su filtre yapısına yukarıdan girer ve bünyesindeki kirlilikleri filtre yapısına bırakır.
• Filtre edilmiş su toplama kanallarıyla (ahtapot) toplanır ve filtreyi terk ederek havuza gider.
• Kirleticiler filtre yüzeyinde toplanır ve suyun filtrasyonu gerçekleşir.

Filtrasyon Hızı Yukarı »

• Filtrasyon hızı, suyun filtre ortamından geçiş hızıdır.
• Filtrasyon hızı ne kadar yavaşsa – Filtrasyon o kadar etkindir.
  
  DÜŞÜK Filtrasyon  Hızı      =  Büyük veya çok kullanılan havuzlar
  ORTA Filtrasyon Hızı          =  Okullar, oteller, çok kullanılan havuzlar
  YÜKSEK Filtrasyon Hızı     =  Özel villa tipi havuzlar

• Filtrasyon hızı, saat başına filtre yüzeyinden geçen suyun miktarı cinsinden ölçülür.( m3 / m2 / saat )

• DÜŞÜK HIZLI FİLTRASYON <  10 m3/m2/saat
• ORTA HIZLI FİLTRASYON = 11 m3/m2/saat ile 30 m3/m2/saat
• YÜKSEK HIZLI FİLTRASYON  =  31 m3/m2/saat ile 50 m3/m2/saat
  
  Not : Çoğu kum filtresinin maksimum filtrasyon hızı: 45 m3/m2/saat

 

Pompalar Yukarı »

Havuzun Kalbi



• Yüzme havuzu için çok önemli.
• Filtreye uygun olmayan veya çok küçük pompa kullanıldığında, su düzgün olarak filtre edilemeyecek ve kolaylıkla kirlenecektir.
• Filtreden önce yerleştirildiği zaman, türbini korumak amacıyla bir ön-filtre(kıl tutucu) sepeti bulunur.

 

Taze Su İlavesi Yukarı »

• Suyun dezenfeksiyonu ve filtrasyonu işlemi ortamdaki bütün kirlilikleri uzaklaştırmaz.

• Taze su ilavesi ile kullanıcılardan gelen kirlilikler ve kimyasal kullanımı sonucu oluşan dezenfeksiyon yan ürünleri konsantrasyonu azaltılır.

• Ters yıkama ile yapılan su ilavesi havuzdaki konsantrasyon değerlerinin düşürülmesi için yeterli değildir.

• NSPI tarafından ve Avrupa Ülkelerindeki normlarda kullanıcı başına minimum 30 litre su ilavesi kesinlikle tavsiye edilmektedir.

 

Temizleme Uygulamaları Yukarı »

Fırçalama Havuz duvarları ve tabanı sıklıkla fırçalanmalıdır. Özellikle su akışının yavaş olduğu (merdivenler, lambalar, ölü bölgeler, savak ızgaraları) yerlerde yosun oluşumunun önlenmesi için fırçalama dikkatlice yapılmalıdır. Savak Izgaralarının Temizliği Su gidiş hattının ve savak ızgaralarının, klor veya benzeri kimyasallarla temizlenmesi gerekir.  Yağlı depozitler yosun oluşumu için besi kaynağıdır.

Borulardaki Su Hızı Yukarı »

Vakum
Kendi ağırlığıyla dibe çöken katı maddeleri uzaklaştırmak için.
Çöktürücü ilavesiyle askıdaki katılar havuz dibine toplanırşlar, dipte katıların çökmesi sonrası vakum işlemine geçilir.
Bağlantıyı yapmadan önce süpürme hortumundaki hava alınmalıdır.



Manuel Robottan daha basit. İnsan gücüne ihtiyaç var. Uygulaması kolay.

Otomatik Karmaşık. İnsan gücüne ihtiyaç yok. Özellikle büyük havuzlarda kullanımı zor. Pahalı.

Havuz Operatörlerinin Rutin Bakımı Yukarı »

• Havuz suyu kimyasının dengelenmesi (su parametrelerinin analizi)
• Süpürme (Vakum)
• Fırçalama
• Yüzey temizliği
• Filtre ters yıkaması ve temizliği
• Skimmer ve kıl tutucu temizliği
• Havuz suyu seviyesinin ayarlanması
• Havuz çevresinin temizliği
• Skimmer kanallarından ve savaklardan yağların temizlenmesi
• Fayanslar ve su hattının temizliği
• Pompa, filtre ve ısıtıcıların kontrolü
• Elektriksel güvenlik aksamını kontrol etmek
• Otomatik klorinatör ve dozaj sistemlerinin bakımı
• Otomatik havuz temizleyicilerinin bakımını yapmak
• Havuz temizleme ekipmanlarının temizlenmesi
• Su sıcaklığının kontrol edilip, ayarlanması
• Havuz merdiveni, basamakları, v.s ekipmanı bakımı ve temizliği

Suyun Temel Bileşenleri Yukarı »

Askıda Katı Maddeler  kum  yosun,bakteriler  kolloid partiküller Çözünmüş Gazlar  Oksijen  Karbondioksit  Nitrojen, vs. Çözünmüş Organik Bileşikler  Çeşitli Asitler  Klorofil vs.

Çözünmüş İnorganik (Katyon)  Kalsiyum, magnezyum  Sodyum, potasyum  Demir, bakır, çinko vs. Çözünmüş İnorganik (Anyon)  Klorür  Karbonat, Bikarbonat  Sülfit  Nitrit  Nitrat  fosfor bazlı bileşikler vs.

Temel Parametreler Yukarı »

• pH
• Toplam Alkalinite - TAC
• Toplam Çözünmüş Katılar - TDS
• Toplam Sertlik - TH
• ppm

pH etkisi Yukarı »

Bir havuzun ideal pH değeri  =  7.4

Düşük pH ( < 7.2 )

1.  Korozyon
2.  Deri & Göz tahrişi
3.  Vinil parçalarda deformasyon

Yüksek pH ( > 7.6 )

1.  Scale Oluşumu
2.  Deri & Göz tahrişi
3.  Klor etkinliğinin azalması

Not : İnsan gözünün pH değeri 7.3 – 7.4 ‘tür.

TAC – Toplam Alkalinite Yukarı »

Alkalinite Bileşenleri :

1.  Bikarbonatlar  HCO3 -
2.  Karbonatlar CO3 =
3.  Hidroksitler OH -

Tanım:

1.  Suyun tamponlama kapasitesinin kantitatif ölçümü.
2.  pH’ın değişime karşı gösterdiği direnç.
3.  Asit nötralleştirme kapasitesi.

TAC – Toplam Alkalinite Etkisi Yukarı »

Bir havuzdaki ideal TAC değeri = 80 – 120 ppm

Düşük TAC ( < 80 ppm )

1.  pH değişkendir
2.  Su agresif karakterdedir( korozif )

Yüksek TAC ( > 150 ppm )

•  pH değişmeye karşı direnç gösterir
•  Su scale yapıcıdır
•  Bulanık su (yüksek pH)

Sertlik Etkisi Yukarı »

Bir havuzdaki ideal sertlik değeri  = 200 - 300 ppm

Düşük Sertlik ( < 100 ppm )

1.  Su agresif karakterdedir ( korozif )

Yüksek Sertlik ( > 400 ppm )

1.  Su kireç yapıcıdır
2.  Bulanık su

TDS – Toplam Çözünmüş Katılar Yukarı »

Tanım :
Suda çözünmüş halde bulunan bütün katıların toplamı.

Bileşenler:

• Hidroksitler
• Kalsiyum
• Bikarbonatlar
• Sodyum
• Karbonatlar    
• Organikler
• Klorürler
• İnorganikler
• Sülfatlar
• vs.

TDS – Toplam Çözünmüş Katı Etkisi Yukarı »

Bir havuzda ideal TDS değeri= 1000 ppm

Yüksek TDS ( > 1500 ppm )

1.  Donuk görünüm
2.  Korozyonu hızlandırır
3.  Klor etkinliğini azaltır

Toplam Sertlik Yukarı »

Tanım:
Su içerisindeki çözünmüş kalsiyum ve magnezyum iyonlarının kantitatif ölçümü

Sertlik Birimleri :

•  ppm CaCO3             
•  Fransız Sertliği 0Fr  , 1 0Fr = 10 ppm CaCO3
•  Alman Sertliği  dH, 1 dH = 17,8 ppm CaCO3
•  İngiliz Sertliği    0E, 1 0E  = 14,3 ppm CaCO3

Sertliğe Göre Suyun Sınıflandırılması Yukarı »

ppm Yukarı »

Tanım:

ppm = milyonda bir birim

1 ppm = 1 mg / lt = 1 gr / m3

Su Dengesi Yukarı »

Su dengesi için göz önüne alınan faktörler:

1.  pH
2.  TAC
3.  TDS
4.  Kalsiyum Sertliği
5.  Su Sıcaklığı

Suyun korozif veya kireç yapıcı tarafta olduğunu belirleyebilmek için yukarıdaki analizler yapılır.

Langelier Doygunluk İndeksi havuz suyunun korozif veya taşyapıcı karakterde olduğunu belirlemek için kullanılır.   

Dezenfeksiyon Yukarı »

• Bakteri & virüsleri yok etmek
• Yosun kontrolü
• Organik maddenin uzaklaştırılması
• İstenmeyen kokuların bertaraf edilmesi
• Hijyenik su sağlanması

Patojenik Bakteriler Yukarı »

Normalde 20 – 25 0C su sıcaklığında hücre 20 dak.içinde ikiye bölünür. 30 0C sıcaklıkta sadece10 - 15 dakika sürer. Ör : ( 250C ) 1 saat içinde 1 bakteriden, 8 bakteri oluşur 2 saatte 64 bakteri 4 saatte 4096 bakteri 6 saatte 262144 bakteri 12 saatte 68719476736 bakteri teorik olarak oluşur. Bu yüzden nspı ve epa serbest klor seviyesinin 1 ppm altına düşmemesi gerektiğini belirtmektedir.

 

Bakteri & Virüsler Yukarı »

Yosun Yukarı »

• Yosunlar suyun berrak, şeffaf rengini 24 saat içersinde bozan mikroskobik canlılardır. 
• Havuz suyuna, hava yoluyla taşınan sporlarla, ham su içersinden veya havuz kenarındaki çim, yeşillik alanlardan girer.
• Yosunlar sudaki çözünmüş CO2’yi alarak pH’ın hızla yükselmesine sebep olurlar.
• Yüzden fazla yosun tipi vardır. (yeşil, sarı, kara, siyah yosun ...)
• Klor ilavesi yosun oluşumuna tek başına yeterli olmaz.
• Yosun önleyici kullanılmalıdır. (FERRODOR 241 & 242)
  
  YOSUN OLUŞUMUNU KONTROL ETMENİN EN ETKİN YOLU YOSUN OLUŞUMUNU BAŞINDAN KONTROL ETMEKTİR.

Yosun Oluşumunun Önlenmesi Yukarı »

Sezon öncesinde mutlaka derz bakımı yapılmalı, dolgu malzemeleri ile çatlaklar kapatılmalıdır.   Bütün yüzeyler çok iyi temizlenmelidir. Yosun önleyici havuz yüzeylerine sürülmelidir. (FERRODOR 241 & 242) Yosun önleyicinin kurumasından sonra havuz su ile doldurulmalıdır. Sezon içersinde özellikle ölü noktalar çok iyi şekilde fırçalanmalı ve vakum yapılmalıdır. Yosun önleyici ilavesi sürekli yapılmalıdır. Serbest klor seviyesi 1 ppm ‘in altına düşürülmemelidir.

Klor Kimyası Yukarı »

Klor suya ilave edildiği zaman HOCl (hypochlorous asit) oluşur.

                        Cl2 + H2O                  HOCl + H+ + Cl –

pH seviyesine bağlı olarak
yüksek pH
HOCl                    OCl -  +  H+
düşük pH

SERBEST KLOR (Free Chlorine): HOCl ve OCl’nin toplamıdır. HOCl (hypochlorous acid) + OCl – (hypochloride ion)

                              FC = HOCl + OCl –

Serbest Klor Yukarı »

Klorun dezenfeksiyonu gerçekleştiren yapısıdır.

•  pH’a bağlı olarak iki yapıda bulunur.

HOCl (hypochlorous acid) & OCl – (hypochlorite ion)

•  HOCl yaklaşık olarak OCl- ‘den 40 – 80  kat daha etkilidir.

                              FC = HOCl + OCl –

Minimum serbest klor miktarı 1.0 ppm NSPI Serbest Klor miktarının 1.0 – 3.0 ppm arasında  tutulması gerektiğini kesinlikle tavsiye etmektedir.

pH Etkisi Yukarı »

Bağlı Klor Yukarı »

• Kuvvetli, tahriş edici klor kokusu
• Göz yanması ve tahrişi
• Klorun dezenfektan etkisinde azalma
  
  NSPI, tarafından MAKSİMUM bağlı klor seviyesi 0.2 ppm Bağlı Klor (Combined Chlorine) ( CC ) = 0.2 ppm

Bağlı Klor Oluşumu Yukarı »

Suya Amonyak ( NH3 )

1.  Ham sudan
2.  Yüzücülerin terlemesinden
3.  İdrardan
4.  Bakterilerin kimyasal yapısından
5.  Yosunların kimyasal yapısından
6.  vs.

giriş yapmaktadır.

Serbest klor, bakterileri öldürmek ve NH3’ü oksitlemek için  amonyak ile reaksiyona girer ve bağlı klor oluşur.
          
Basit olarak Bağlı Klor ÖLÜ BAKTERİ olarak tanımlanabilir.

Toplam Klor Yukarı »

• Toplam klor sudaki serbest klorun ve bağlı klorun toplamdır.

Toplam Klor  =  Serbest Klor  +  Bağlı Klor

•  Serbest Klor =  HOCl  + OCl – 1.0 – 3.0 ppm
•  Bağlı Klor  =  Chloramines     max. 0.2 ppm

NSPI Standartları Yukarı »

NSPI : National Spa and Pool Institute recommends